Polecam
 
 
Rwa kulszowa
Rwa kulszowa
Rwa kulszowa jest najczęściej spotykanym zespołem bólowym dolnej części kręgosłupa. Charakteryzuje się promieniowaniem do kończyny dolnej wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego (stąd nazwa). Rwę kulszową nazywa się potocznie „korzonkami”.

Nerw kulszowy
Nerw kulszowy (n. ischiadicus) jest największym nerwem ludzkiego ciała i zaopatruje całą stopę, podudzie i grupę tylną mięśni uda. Stanowi grube na pół centymetra pasmo, szerokości ok. 1,5 cm, które odchodzi od wszystkich nerwów tworzących splot krzyżowy, czyli nerwy rdzeniowe wychodzące przez otwory międzykręgowe z kręgosłupa na poziomach od L4 do S2-3.

Patogeneza i objawy rwy kulszowej.
Pomimo, że objawy rwy kulszowej związane są z nerwem kulszowym, u zdecydowanej większości pacjentów chorych przyczyną jest uszkodzenie korzenia nerwowego na poziomie L5-S1, najczęściej spowodowane przez procesy zwyrodnieniowe kręgosłupa i krążków międzykręgowych tj. wypuklina krążka międzykręgowego uciskająca na korzeń nerwowy (pot. „wypadnięcie dysku”), ucisk przez tworzące się osteofity (narośla kostne). Innymi przyczynami są: miejscowy stan zapalny, czasem choroby zakaźne, cukrzyca czy też nowotwory.

Podstawowym objawem rwy kulszowej jest jednostronny ostry ból kończyny dolnej i okolicy lędźwiowej, o charakterze promieniowania do pośladka, tylno-bocznej powierzchni uda i dystalnej części kończyny. Czasem mogą występować zaburzenia czucia w postaci mrowienia, swędzenia i innych dziwnych odczuć, nazywane parestezjami. Ból może się nasilać przy ruchach, kaszlu, kichaniu lub przy próbie Valsalvy [1], a zmniejsza się zazwyczaj po odpoczynku. Często stwierdza się obecny objaw Laségue’a, polegający na pojawieniu się charakterystycznego bólu przy podnoszeniu u leżącego chorego wyprostowanej w stanie kolanowym kończyny dolnej po stronie dolegliwości. W związku ze zwiększonym napięciem mięśni przykręgosłupowych ograniczona jest ruchomość kręgosłupa, często stwierdza się też odruchowe boczne skrzywienie kręgosłupa (skolioza czynnościowa).

W badaniu przedmiotowym możliwe jest określenie poziomu ucisku na korzenie nerwowe. Dla poziomu L5 typowy jest ból środkowej części stopy i palucha, zaburzenia czucia, zwłaszcza przyśrodkowej i grzbietowej powierzchni stopy oraz osłabienie mięśni: prostownika długiego palucha, zginaczy grzbietowych kostki i mięśni łydki. Ucisk korzenia S1 może prowadzić natomiast do bólu i zaburzeń czucia (parestezji) w obrębie bocznej części stopy, osłabienia odruchu skokowego, osłabienia mięśni łydki oraz rzadziej zginaczy podeszwowych kostki. W przypadkach o łagodnym i umiarkowanym przebiegu objawy neurologiczne (poza promieniującym bólem) są słabo wyrażone, co zresztą jest czynnikiem dobrze rokującym.

Postępowanie i leczenie.
W przypadku wystąpienia rwy kulszowej, każdy chory powinien być zbadany przez lekarza. Ważne jest odpowiednie postawienie rozpoznania (na podstawie powyżej opisywanych objawów i prób).

U większości osób z rwą kulszową poprawa następuje w ciągu sześciu tygodni po zastosowaniu prostych zachowawczych metod leczenia. Podstawowym zaleceniem jest ograniczenie aktywności fizycznej (zwłaszcza wywołującej ból), krótkie okresy odpoczynku w łóżku. Stosuje się doustne leki przeciwbólowe i zmniejszające napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych, mające na celu złagodzenie dolegliwości. Dobre skutki przynosi terapia fizykalna i manualna. Lekarz prowadzący powinien poinformować o możliwości podjęcia odpowiedniej fizykoterapii, zwłaszcza w przypadkach, gdy ból występuje ponad 4 tygodnie – w takiej sytuacji nieodzowne są ćwiczenia wzmacniające mięśnie stabilizujące kręgosłup.

W większości opisywanych powyżej przypadków, chorzy są prowadzeni jedynie na podstawie obrazu klinicznego i nie jest konieczne wykonywanie badań obrazowych. W przypadku braku poprawy po sześciu tygodniach, wystąpieniu postępujących zaburzeń czucia lub osłabienia siły mięśniowej, konieczne zazwyczaj staje się operacyjne odbarczenie korzeni nerwowych, poprzedzone wykonaniem badań obrazowych. Najlepszym i najdokładniejszym badaniem jest rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowego, ukazujący dokładnie zależności anatomiczne między korzeniami nerwowymi i otaczającymi tkankami. Nie ma podstaw do wykonywania zwykłego badania rentgenowskiego kręgosłupa lędźwiowego w przypadku klinicznie jawnej łagodnej lub umiarkowanej rwy kulszowej, gdyż nie wnosi to nic do postępowania terapeutycznego.

Metoda chirurgicznego leczenia jest uzależniona od przyczyny ucisku na korzeń nerwowy oraz liczby
uciśniętych korzeni nerwowych.

Profilaktyka i rokowanie
W profilaktyce nawrotów ataków rwy kulszowej podstawową metodą są odpowiednie ćwiczenia wzmacniające plecy oraz posiłkowanie się w odpowiedni sposób niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (tzn. nie przewlekle, tylko w zaostrzeniach).

Odpowiednio leczona rwa kulszowa pozwala w krótkim czasie powrócić do wykonywanej pracy. Niestety dolegliwości bólowe trwające ponad sześć miesięcy rokują poważnie. Chorzy tacy rzadko wracają do pracy zarobkowej, co skutkuje dużym obciążeniem dla budżetu państwa. Dlatego też tak bardzo ważnym problemem jest odpowiednie szkolenie kadry medycznej na temat prawidłowego leczenia i opieki nad pacjentami z chorobami kręgosłupa lędźwiowego.

[1] Próba polegająca na próbie forsownego wydechu przy zamkniętej głośni. Powoduje to znaczny wzrost ciśnienia w jamie brzusznej i klatce piersiowej.

-> Źródło abczdrowie.pl
 

Podziel się z innymi: Facebook Google Tweet This Yahoo
Facebook - Lubię To:


Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
 
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?